Schilderen zoals Rembrandt met eigentijdse verf en licht

Amsterdam (vrijdag 27 juli) – Hoe schilderde Rembrandt eigenlijk en is dat te imiteren voor een gewone huis-tuin-en keuken kunstenaar? Deze vragen stimuleerden 15 deelnemers om zich voor de ‘Workshop schilderen met 17de-eeuwse technieken’ in Amsterdam aan te melden, De Workshop werd deels gehouden in het Rembrandthuis, terwijl het schilderen plaatshad in de Amsterdamse Sjoel aan de Uylenburgstraat.

Workshopleider Fons van Laar, zelf beeldend kunstenaar, gaf een korte inleiding over de werkwijze van Rembrandt en tijdgenoten, het werken op een getinte ondergrond, beginnend vanuit de schaduwpartijen zodat de ondergrond als vanzelf de lichtplekken vormt, overgaand op            het aanbrengen van het hoogste licht op voorwerpen en het toevoegen van meer kleur. Later zou Van Laar deze methode illustreren aan de hand van enkele schilderen van Rembrandt tijdens een half uur durende rondgang door het Rembrandthuis.

Er werd met Cobra-verf gewerkt, olieverf die met water kan worden verdund. Ook minder authentiek Rembrandts waren de spots die, naast het daglicht, de stillevens belichtten.

De vijftien deelnemers dienden op Rembrandts manier in slechts enkele uren een stillevenvoorwerp (aardewerk) of een compleet stilleven (met hoorn, luit en fruit op een metalen schaal) op doek te krijgen. Hoewel het eigenlijk een workshop bleek te zijn die uitging van enige kennis en ervaring in het schilderen, wisten de meeste deelnemers tot een behoorlijk resultaat te komen. Onder hen waren er die weinig geschilderd hadden, maar ook enkelen die al een kunstacademie achter de rug hadden. Hadden de laatsten iets geleerd van Rembrandt? Niet degenen die een klassieke vakopleiding achter de rug hebben. Het meest informatieve dat Fons van Laar ten beste gaf, was de mededeling dat Rembrandt zijn panelen eerste grondde met kwartsgrond (rivierklei vermengd met zand) en dat deze techniek uitsluitend door hem werd toegepast en voor het eerst in zijn Nachtwacht.

Al met al was er voor de ervaren kunstenaar weinig nieuws, maar voor veel anderen kan de Workshop bijdragen tot een beter kijken en begrijpen van de kunst uit de 17de eeuw.

De Workshop van afgelopen vrijdag was de laatste in een serie die werd georganiseerd door de Vrije Academie in Amsterdam. Fons van Laar verwacht dat in september/oktober een nieuwe serie begint. Of dat schilderen zal zijn of etsen zoals Rembrandt deed, wordt nog bekend gemaakt.

Eric Bos

Rechtsboven: Liesbeth Honders doet de workshop. (foto: Eric Bos)

Rechtsonder: Het resultaat van Eric Bos na een middagje Rembrandt-Workshop.

Over Eric Bos

Eric Bos Eric Bos (Den Haag - 1942) is beeldend kunstenaar,schrijver, docent en journalist. Schrijft essays, romans en non-fictie. Woont in Groningen.

3 reacties op Schilderen zoals Rembrandt met eigentijdse verf en licht

12 augustus 2012 om 09:51
NAER DE NATUER / René Klarenbeek

Beste Eric,

Leuk om te zien hoe er steeds meer pogingen worden ondernomen om aan te sluiten bij de klassieke technieken in het algemeen en Rembrandt in het bijzonder. Wel denk ik dat voor een juist begrip van de technieken het van belang is om in de werkmethode aan te sluiten bij de oorspronkelijke materialen en werkmethoden. Maar dat is wellicht iets voor gevorderden.

Op http://www.rembrandtpupil.com is een (helaas nog onvolledig) verslag gepubliceerd van de jarenlange studie die ik zelf ondernomen heb om de 17e eeuwse werkmethoden, met name die van Rembrandt, in de praktijk met gereconstrueerde materialen uit te testen .

In dat kader heb ik ook meermalen in Museum Het Rembrandthuis gewerkt aan reconstructies van Rembrandts originelen (‘op zaal’ zoals dat heet) en daar heb ik Fons ook regelmatig getroffen bij de etsdemonstraties. Leuk om te zien dat hij nu les is gaan geven. Daar heb ik hem en de andere museumdocenten in de aanloop er naartoe nog in e.e.a. kunnen adviseren.

Dat gebeurde omdat ik zelf les geef in 17e eeuwse teken- en schildertechnieken bij een specialistische opleiding in Den Bosch, maar ook in Museum Het Catharijneconvent in Utrecht en in mijn eigen naar klassiek voorbeeld ingericht atelier in het centrum van Den Haag. Deze cursussen trekken naast gemotiveerde amateurschilders ook mensen die deze technieken tijdens hun kunstacademieopleiding node hebben gemist. Op http://www.naerdenatuer.nl kun je daar alles over lezen.

Daarbij moet ik wel vermelden dat de basiscursus tekenen op de woensdagavond helaas is volgeboekt, maar dat er (bij voldoende aanmeldingen) een parallelcursus op de dinsdagavond plaats zal vinden. Bij de aanstaande basiscursus schilderen, met een uitgebreide introductie in 17e eeuwse olieverftechnieken zijn echter nog wel 2 plaatsen beschikbaar.

Wellicht kan dit een interessante aanvulling zijn op de workshop die jij en de andere deelnemers in Amsterdam hebben gevolgd. Wil je, als je denkt dat dit voor anderen ook interessant kan zijn, zo vriendelijk zijn om dit bericht aan hen door te sturen?

Veel succes met het schilderen en wellicht tot ziens!

Met vriendelijke groet,

NAER DE NATUER
René Klarenbeek
mail@rembrandtpupil.com

29 december 2012 om 18:58
F. van Laar

Hallo Eric Bos,
Ik zag je stukje over de schilderworkshop!
Leuk!
Vanaf najaar 2012 zijn er nu workshops etsen 17e eeuw.(opgeven: zie site Rembrandthuis).
Even voor duidelijkheid:De schilderworkshops Rthuis hebben geen enkele relatie met de cursussen v. Rene Klarenbeek.Hij heeft ons ook niet geinstrueerd voor deze cursus! We kennen elkaar wel van het Rembrandthuis waar we af en toe ertegenover een gezellig kopje koffie dronken.
Mijn verhaal over de reconstructie van de kwartsgrondering van Rembrandt n.a.v. dissertatie van – en i.s.m -Karin Groen staat o.a. in 2 artikelen in ‘KM kunstenaarsmaterialen’ zomereditie 2011 (door Pieter Keune)
met vriendelijke Groet
Fons van Laar
info:
http://www.galerielutz.nl
http://www.de-passages.com
http://www.rembrandthuis.nl

Pingback: Hoe schilderde Rembrandt eigenlijk | The Work of Fons van Laar

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *